آیا فرزندتان در سن مناسب حرف میزند؟ “مراحل رشد گفتار کودک” دغدغه هر والدینی است. در این مقاله به عنوان یک آسیبشناس گفتار و زبان، این مسیر را برایتان سادهسازی کردهام تا بدانید در هر سن چه انتظاری باید داشته باشید.
۱. نوزادی تا ۱ سالگی: از گریه تا اولین کلمات
در این مرحله ارتباط بیشتر حسی است.
۳ ماهگی: شروع صداهای کوتاه (“آو”).
۶ ماهگی: غان و غون کردن با صداهای متنوع.
۱۲ ماهگی: واکنش به نام خود و اولین کلمات هدفمند (مثل: بابا، ماما، بهبه).
💡 نکته مهم برای والدین:
در این سن، ارتباط چشمی کودک با شما اولین قدمِ یادگیری زبان است. اگر کودک در ۱۲ ماهگی به نامش واکنش نشان نمیدهد، بهتر است یک ارزیابی شنوایی یا گفتاری داشته باشد.
۲. ۱ تا ۲ سالگی: انفجار واژگان
کودک شروع به نامگذاری اشیا میکند.
۱۸ ماهگی: دایره واژگان بین ۱۰ تا ۲۰ کلمه است.
۲۴ ماهگی: کودک جملات دو کلمهای میسازد (مثلاً: «مامان بیا»، «آب بده»).
💡 چراغ خطر:
اگر فرزندتان در ۲ سالگی حتی جملات دو کلمهای ساده را نمیگوید و ترجیح میدهد با اشاره منظورش را برساند، «صبر کردن» استراتژی غلطی است. حتماً با یک گفتاردرمانگر مشورت کنید.
۳. ۲ تا ۵ سالگی: شکوفایی گفتار
۳ سالگی: جملات ۳ تا ۴ کلمهای و پرسیدن سؤالات «چرا؟» و «چی؟».
۵ سالگی: بیان داستانهای کوتاه و تلفظ صحیح اکثر حروف.
💡 نکته طلایی:
تا ۳ سالگی، باید حداقل ۷۵٪ حرفهای کودک برای غریبهها قابل فهم باشد. اگر صحبتهای او فقط برای شما (مادر) قابل درک است، این نشانه یک اختلال تلفظی است که نیاز به درمان دارد.
محدوده سنیمهارتهای مورد انتظارچراغ قرمز (زمان مراجعه به درمانگر)تولد تا ۱ سالواکنش به صدا، صداهای مبهمعدم واکنش به اسم، نبود ارتباط چشمی۱ تا ۲ سالکلمات تکسیلابی، جملات سادهعدم استفاده از اشاره برای خواسته۲ تا ۳ سالجملات ۲ تا ۳ کلمهای، درک دستوراتگفتارِ نامفهوم (کمتر از ۷۵٪)۳ تا ۵ سالتعریف داستان، تلفظ اکثر حروفلکنت مداوم یا عدم درک مفاهیم
سخن پایانی
یادتان باشد مداخله زودهنگام، کلید طلایی درمان است. اگر حس میکنید چیزی در روند گفتار فرزندتان طبیعی نیست، به جملاتی مثل «بزرگ بشه خوب میشه» اعتماد نکنید.
